IaaS, PaaS và SaaS không chỉ là ba định nghĩa để học phỏng vấn. Chúng mô tả ranh giới trách nhiệm giữa provider và khách hàng.
IaaS — Infrastructure as a Service
Provider quản lý datacenter, hardware, network và virtualization. Ta quản lý OS, patching, runtime, application và data.
Ví dụ: virtual machines trên AWS EC2, Google Compute Engine, Azure Virtual Machines.
Lợi thế là control cao. Cái giá là ta cũng sở hữu pager lúc kernel, disk hoặc firewall cấu hình sai.
PaaS — Platform as a Service
Provider quản lý thêm OS, runtime/deployment platform và một phần scaling/operations. Team tập trung application và data.
Ví dụ: Heroku, Render, Google App Engine, AWS Elastic Beanstalk.
PaaS giảm operational burden nhưng tạo constraint, pricing curve và platform coupling. “Không quản server” thường nghĩa server vẫn tồn tại, chỉ là hóa đơn và incident interface đẹp hơn.
SaaS — Software as a Service
Provider vận hành toàn bộ application; user sử dụng qua web/API.
Ví dụ: GitHub, Slack, Google Workspace.
Khách hàng vẫn chịu trách nhiệm về account, access control, data governance, integration và cách sử dụng. SaaS không outsource được quyết định cấp admin cho cả công ty.
Shared responsibility
| Layer | IaaS | PaaS | SaaS |
|---|---|---|---|
| Hardware/network | Provider | Provider | Provider |
| OS/runtime | Customer | Provider | Provider |
| Application | Customer | Customer | Provider |
| Data/access policy | Customer | Customer | Shared |
Boundary thực tế khác theo sản phẩm. Managed database có thể nằm giữa IaaS/PaaS; serverless tiếp tục đẩy boundary lên cao.
Chọn thế nào?
- Team nhỏ, cần ship nhanh → PaaS/SaaS thường có leverage tốt.
- Constraint đặc biệt, compliance, networking sâu → IaaS có thể cần thiết.
- Commodity function không tạo lợi thế → mua SaaS trước khi tự xây.
- Đánh giá exit cost, observability, security model và total cost khi scale.
Không có tầng “chuyên nghiệp nhất”. Có tầng phù hợp với năng lực vận hành và business. Tự quản Kubernetes cho blog ba người đọc không chứng minh engineering maturity; đôi khi chỉ chứng minh YAML rất quyến rũ.