Có một kiểu người khá thú vị trong tình yêu.
Họ thường xuyên chê bai bạn đời, từ ngoại hình, năng lực, công việc đến những quyết định nhỏ nhặt. Bạn mắc lỗi, họ lập tức nhận ra. Bạn đạt thành tựu, họ im lặng hoặc tìm cách giảm nhẹ giá trị của nó.
Nhưng điều kỳ lạ là họ không nhất thiết nghĩ bạn kém cỏi. Đôi khi, chính vì biết bạn có giá trị nên họ mới cảm thấy bất an.
Khi tình yêu trở thành cuộc cạnh tranh địa vị
Hãy tưởng tượng một người vợ vừa được thăng chức.
Thay vì vui mừng, người chồng nói: *”Có gì ghê gớm đâu, chắc công ty thiếu người.”*
Tại sao thành công của người mình yêu lại khiến một người khó chịu?
Bởi với người có lòng tự trọng mong manh, thành công của đối phương đôi khi được cảm nhận như thất bại của bản thân.
Nếu vợ giỏi hơn, liệu chồng còn được ngưỡng mộ? Nếu chồng độc lập tài chính, liệu vợ còn giữ được ảnh hưởng?
Họ không nhất thiết muốn bạn thất bại. Họ chỉ muốn chắc chắn rằng mình vẫn ở phía trên.
Nghịch lý của sự bất an
Điều thú vị nhất là những người thường xuyên hạ thấp bạn đời đôi khi lại rất cần được chính người ấy công nhận.
Họ muốn được khen ngợi, được ngưỡng mộ và được xem là người quan trọng.
Nhưng họ lại dè dặt khi phải trao sự công nhận tương tự.
Vì thế, họ có thể liên tục tìm lỗi, thay đổi tiêu chuẩn hoặc khiến đối phương cảm thấy chưa bao giờ đủ tốt.
Không phải mọi hành vi chê bai đều xuất phát từ sự bất an. Nhưng khi sự phê bình luôn đi kèm với việc phủ nhận thành tích, đó là một mô hình đáng quan sát.
Người càng cố khiến bạn nghi ngờ giá trị bản thân, đôi khi lại càng phụ thuộc vào việc bạn công nhận giá trị của họ.
Hiểu được điều này mang lại lợi thế gì?
Trước tiên, bạn không còn mặc định rằng mọi lời chỉ trích đều phản ánh năng lực thực tế của mình.
Thứ hai, bạn bắt đầu nhận diện được những động cơ chi phối hành vi của đối phương: nhu cầu được công nhận, nỗi sợ bị so sánh, mong muốn duy trì địa vị và cảm giác kiểm soát.
Một người như vậy có thể phòng vệ khi bị thách thức, nhưng lại hào phóng và hợp tác khi cảm thấy được tôn trọng.
Hiểu điều đó giúp bạn lựa chọn cách giao tiếp phù hợp, thay vì liên tục lao vào những cuộc tranh luận không có người thắng.
Tất nhiên, hiểu sự bất an của người khác không có nghĩa là phải chấp nhận bị đối xử tệ.
Và điều đáng nhớ nhất…
Động lực tâm lý này không chỉ tồn tại trong hôn nhân. Nó xuất hiện trong tình bạn, công sở, quan hệ kinh doanh và ở bất kỳ đâu con người quan tâm đến địa vị của mình.
Người bất an vừa đáng ghét, vừa đáng thương. Họ có thể khiến người khác mệt mỏi chỉ để bảo vệ một cái tôi mong manh.
Nhưng hãy nhớ rằng: Bạn không nhất thiết phải thay đổi họ, đánh bại họ hay khiến họ thừa nhận giá trị của mình.
Nếu hiểu điều họ thực sự cần, bạn vẫn có thể hợp tác với họ, thậm chí tạo ra kết quả có lợi cho cả hai.
Đôi khi, lợi thế lớn nhất không nằm ở việc bạn có quyền lực hơn đối phương, mà ở việc bạn hiểu điều gì đang điều khiển họ.